فرهنگ الکترونیک ؛ فرهنگ نو

شهر مجازي درگفت وگو با دكترعلي اكبر جلالي

عصر گريزناپذير

امير اسماعيلي
با هر تقسيم بندي بي ترديد هزاره جديد نقطه عطفي در تاريخ بشري خواهد بود. نقطه عطفي كه در آن فاصله ها به صفر مي رسد و حركت فيزيكي حذف مي شود. مفاهيمي همچون فضا و شهر مجازي مي توانندكليد فهم روابط اين دنياي جديد باشند. دكتر علي اكبر جلالي، فوق دكتراي برق و متخصص فناوري اطلاعات و ارتباطات(ICT) از دانشگاه ويرجيناي غربي آمريكا است. با او در باره شهر مجازي به گفت وگو نشسته ايم.
عصر مجازي به چه دوراني اطلاق مي شود؟
به نظر من زندگي بشر در طول تاريخ سه مرحله را گذرانده است و وارد مرحلة چهارم مي شود. مرحلة اول: عصر كشاورزي اساساً انسان هدفش توليد نان و غذا بود. عصر بعد صنعت بود كه ابزاري را در خدمت كشاورزي گرفتند تا توليد بيشتري داشته باشند و مشكلات معيشتي را حل كنند. توليد مواد و ابزار هدف عصر صنعت بود. كم كم ابزارها پيشرفته مي شود و بشر نياز به آموزش پيدا مي كند تا كيفيت ابزار را بالا ببرد. بشر مجبور به فعاليت هاي آموزشي در عصر صنعت مي شود و به دنبال افزايش اطلاعات مي رود. اطلاعاتي كه در كتاب ها و كتاب خانه ها به دنبال نياز به اطلاعات بيشتر به كامپيوتر و اينترنت رو مي آورد كه ما مي گوييم عصر اطلاعات. تمام اين سه مرحله نتيجة نياز بشر بوده است تا اين سه عصر را مطرح كرده است. اما حالا سؤال اين است كه عصر بعدي چيست؟ به نظر من عصر چهارم يا چهارمين موج تغيير عصر مجازي است.

به چه دليل؟
دليلم اين است كه دنياي عصر اول و عصر دوّم دنيايي يك بعدي است با اطلاعات كم. اما در دنياي دوبعدي و دنياي كامپيوتري به ما كمك مي كند تا اطلاعات را به چند طريق منتقل كنيم و به برداشت هاي واحد از مفاهيم برسيم. اما عصر مجازي دنياي سه بعدي است. مثلاً مي تواني يك سيب را ببيني، او را لمس كني و بو بكشي، اما وقتي داخل دهان قرار دهي ديگر نمي تواني بخوري. اين دنياي جديد است. دنيايي كه سرشار از اطلاعات است. اما بشر هنوز نمي داند كه دنياي سه بعدي چه شرايطي را به وجود مي آورد. خوشبختانه ما مسلمان ها يك بار دنياي مجازي را درك كرديم كه همان، معراج است و مي دانيم كه بدون حضور فيزيكي مي شود حركت كرد. دنياي مجازي فاصله ها را به صفر مي رساند به طوري كه در دنياي مجازي مي توانيم برويم كشور ديگر و از فروشگاه هاي آن خريد كنيم؛ بدون حركت فيزيكي.
عصر مجازي در راه است و ما بايد براي آن آماده شويم. دنياي مجازي حتماً اتفاق مي افتد و به عنوان موج چهارم تغيير بشر پيش روي ماست. من اين موضوع را در كشورهاي مختلف مطرح كردم، كه مخالفت ها و موافقت هاي خاص خودش را دارد، بعضي ها علم ژنتيك و علم نانوتكنولوژي را موج چهارم مي دانند البته بعضي ها اين مسأله را ادامه فناوري اطلاعات مي دانند. اين موج چهارم تبديل دنياي دوبعدي به سه بعدي است. به دليل آمدن موج سوم و عصر اطلاعات ما نياز به اطلاعات زيادي داشتيم اما عصر بعدي كه موج چهارم باشد يك خلائي است، آن خلاء، خلاء معنويت است. موج چهارم بايد در اختيار معنويت قرار بگيرد حركتي كه بتواند تعالي انسان را مدنظر داشته باشد به همين خاطر انسان بايد يك بار در عصر مجازي تعريف شود. تعريفي متناسب با عصر خودش كه جايگاه انسان را مشخص كند.
ما هنوز انسان اين عصر را نمي شناسيم. عصر مجازي مي تواند انسان را به تعالي برساند و عدالت را به معني واقعي فراهم كند. در عصر مجازي كارهاي اضافي كم مي شود و امور با زمان كمتري انجام مي شود و فرصت براي عبادت و گشت و گذار و ورزش و بسياري از امكاناتي كه انسان به آن احتياج دارد به دست مي آورد.
من آرزويم اين است كه بتوانم يك كتاب به اسم انسان بنويسم. انسان عصر مجازي. ما بايد بتوانيم جابيندازيم كه اشكال اين است كه جايگاه انسان معلوم نيست. تعريفي بايد انجام شود با شرايط زمان. در حال حاضر تكنولوژي و امكانات ما را تعريف مي كنند و مي سازند. پس نقش انسان چه است؟ انسان محصولي گمشده است.

شهر مجازي را كه قرار است انسان در آن شهر و آن شرايط تعريف شود، چه خصوصياتي دارد؟
شهري، شهر مجازي است كه بتواند خدمات و سرويس هايي كه مردم در طول 24 ساعت شبانه روز لازم دارند را در اختيارشان بگذارد يعني تمام سرويس هاي دولتي و خصوصي. خصوصيات اين شهر از طريق وب سابت آن شهر مجازي مشخص مي شود. از تقسيم بندي هاي آن به بخش بازارش مي توان اشاره كرد. يك شهروند وقتي وارد بازار مي شود، خصوصيات كالاي مورد نظر خود را ارائه مي كند و تمام فروشگاه هاي آن شهر كه كالاي خاصي را دارند معرفي مي شوند اين يعني دادن حق انتخاب به شهروند. رفت وآمدهاي شهري كاهش مي يابد. پول به صورت بانك الكتريكي پرداخت و كالا به صورت فيزيكي دريافت مي شود. در شهر مجازي شغل ها چندين برابر شهر واقعي است اين از امتيازات شهر مجازي است كه اشتغال را زياد مي كند. رفت وآمد كم و به منظور جلوگيري از مفاسد اقتصادي شفاف سازي مي كند. همچنين امكان گرفتن ماليات را براي دولت تسهيل مي كند. اطلاع رساني بيشتر مي شود، و تعامل و نظم و انضباط منطقي در شهر به وجود مي آورد.

با اين تعريف شهر مجازي، يك شهر واقعي مجازي است؟ عناصر واقعي آن چيست؟
عناصر واقعي آن مثلاً فروشگاه ها هستند كه ديدنشان به وسيلة دوربين هاي سه بعدي است. همان شكل عناصر واقعي و فيزيكي حفظ مي شود خيابان ها همين شكل هستند اما رفت وآمدها حساب شده و با برنامه ريزي است. ديگر 70 تا 75 درصد رفت وآمدهاي شهري انجام نمي شود. در شهر مجازي عناصر فيزيكي با همين صورت اما با تغيير شكل ظاهري مشخص مي شوند. ما بايد منتظر مشاغل جديد و يك تغيير و تحول فرهنگي و ضمني در روابط اجتماعي باشيم كه به تبع شهر مجازي به وجود مي آيد. زمان لازم است كه فرهنگ موجود به فرهنگ با ارتقا پيدا كند.

هويت انساني در شهر مجازي چگونه است؟
حقيقت اين است كه هويت براي من هم گم شده است. از طرفي من خودم هم نگرانم و از طرفي ديگر با واقعيتي روبه رو هستيم. همين امروز كه با آب و تاب از مراجعه به اينترنت و شهر مجازي مي گويم، خودم به روستا و منزلي گرفته ام و آرزو مي كنم كه يك روزي بروم و در روستا زندگي كنم چون طبيعتم با طبيعت واقعي زمين يكي است و علاقه دارم آن حفظ شود. بقيه مسايل را مصنوعي مي بينم. من به دنبال يك هويت انساني هستم كه گمشده است براي همين از يك طرف مي گويم برويم به سمت فناوري و از يك طرف خودم مي روم به روستا. تضادي وجود دارد! من به دنبال طبيعتم و يك دنياي مجازي پيشرفته را آرزو نمي كنم. ماهيت و هويت انسان با محيط و زمان تغيير مي كند. ما هيچ وقت نمي توانيم وقتي در يك شرايط محيطي و افقي قرار گرفته ايم، روي آن قضاوت واقعي كنيم. اگر يك روستايي به تهران بيايد، يك روز هم راضي نيست بماند و بالعكس، اگر بداند كه هميشه مي خواهد بماند، نمي تواند. ولي همين روستايي وقتي مي آيد به تهران و يك مدتي مي ماند ديگر نمي توانيم او را برگردانيم. اين سخت است. اما عادت در وجود انسان است كه در محيط خو مي گيرد. اين درست است كه بشر اشيا را مي سازد، ولي جامعه را اشياء مي سازند.
مثلاً كامپيوتر كه مي آيد، شكل جوامع عوض مي شود. براي همين ماهيت بشر در يك شهر مجازي به سمت آرامش است. اگر درحال حاضر دغدغه هاي شهرهاي فيزيكي را بشماريم؛ ترافيك، ارتباطات سخت حضوري، رفت وآمد، فرصت كم و... در شهر مجازي ديگر با آن ها مواجه نيستيم اما اين نگراني هم هست كه مثلا صله ارحام كم شود كه خوشايند نيست، يا مسجد ما مسلمانان چه مي شود؟ در حالي كه تا آن زمان شرايط بهتري به وجود مي آيد مثلاً روحاني ما در منبر پشت وب كم مي نشيند، هم حرف مي زند و هم مي شنود. اين باعث ارتقاي دين مي شود چون حالتي دو سويه دارد و باعث گسترش گروه ها و مساجد مي شود. ديگر نگراني هاي حالت فيزيكي از بين مي رود. دو سال قبل كه در حج تمتع بودم بحث حج مجازي را مطرح كردم. ما مي توانيم به كمك فناوري در ايران حج مجازي داشته باشيم. در حج مجازي خانه كعبه به صورت سه بعدي ساخته مي شود و هركسي كه بخواهد زيارت كنديك كلاه حقيقت به سرمي گذارد، ولي مي رود طواف دور خانة خدا وسعي صفاء مروه تا زماني كه كلاه را برندارد احساس نمي كند آن جا نيست. حس طبيعي و واقعي است. ما اگر سالي صدهزار نفر را به حج ببريم در 30 سال، سه ميليون را به حج مي بريم و بقيه ديگر نمي توانند. ما بايد اجازه دهيم كه هركس مشتاق است حج مجازي لمس كند. اين مفاهيم محتواي ديني جايگاه خاص خودش را دارد. ما بايد امكانات و مسايل را تركيب و شرايط خوبي را فراهم بياوريم. اگر براي فردا فكر نكنيم بايد نگران باشيم. شايد شهرهاي مجازي اولين نقطة فكر باشد كه همه چيز در آن است و مي تواند به جهان مجازي ختم شود. ماهيت انسان با شرايط زمان در حال تغيير است. آن ذات و درون و مشيت الهي كاملاً مشخص است و ما را به مسير خوب هدايت مي كند. ما بايد يأس و نااميدي را با آينده نگري و توكل به خدا از بين ببريم. ما مي توانيم شهر مجازي را واسطة انسان و خدا بدانيم. اگر تكنولوژي را براي شناخت بيشتر خدا واسطه كنيم هيچ وقت از آن نگران نمي شويم.

در اين عصر چهارم، چگونه مي توان به اضطراب فراگير جهاني فائق آمد؟
من بعد از ده سال تحقيق در دنياي مجازي، الان خودم را در آن فضا گم مي بينم چون موضوع بزرگي است. به پيچيدگي مسايل و فضاهاي جديد توجه كنيد. ما يا بايد منتظر بمانيم كه كشورهاي توسعه يافته؛ حالت يأس در ما به وجود بياورند كه احساس ضعف و بي سوادي كنيم و يا اين كه بايد به فكر باشيم و برويم به سراغ تكنولوژي هاي جديد.
ما بايد جامعه را دو دسته كنيم. يكسري امثال ما به عنوان آينده نگرها و يكسري افرادي كه امور روزمره و تاريخي را مورد توجه قرار مي دهند. دولت بايد به آينده نگرها فرصت دهد و جايگاه براي آن ها تعيين كند. ما بايد در همه جا كانون هاي جديد فكري ايجاد كنيم و فكرهاي جديد و نوآورانه و خلاق بها دهيم. در شهر مجازي فضايي ايجاد مي شود متفاوت از فضاي شهرهاي سنتي بايد عادت كنيم روش هاي بد را تغيير دهيم.

با تو به بحث هاي انجام شده ذهنم به طرف اين سؤال رفت كه زيرساخت هاي يك شهر مجازي چيست؟
براي داشتن يك شهر الكترونيكي مناسب، يك موضوع تحت عنوان آمادگي الكترونيك در جامعه را بايد بررسي كنيم. مثلاً در تهران پنج عنصر را بايد بررسي كرد: 1. زيرساختار كه هم مي تواند ارتباطي باشد و هم موارد مختلفي كه در بستر توسعة يك شهر الكترونيك به آن نياز داريم. 2. منابع انساني كه شامل نيروهاي متخصص و آموزشگاه هاي تربيت شهروند الكترونيكي است. 3. بودجه بايد منابع مالي براي شهر الكترونيكي مشخص باشد كه چه قدر توانايي هزينه داريم. 4. دولت و سياست هاي آن. كه آيا اصلاً سياست هاي دولت اين است كه شهرها الكترونيكي شود يا نه؟ 5. سياست و قوانين كه آيا قوانيني داريم كه شهرهاي فيزيكي موجود را به شهرهاي الكترونيك تبديل كنم؟ آيا اسناد اينترنتي قابل قبول و قانوني است؟
هرجا شهر الكترونيكي احداث مي شود بايد اين پنج عنصر را داشته باشد.
اما به طور كلي زيرساخت در شهرهاي الكترونيك دو حالت بي سيم و با سيم است. كه شبكة اينترنت نيز مانند شبكه هاي آب و برق به طور 24 ساعته برقرار است و اشتراك اطلاعات را فراهم مي سازد. در شهرها بيشتر، تبادل، سرعت، نحوة توليد و توزيع اطلاعات مهم است.

شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد
چه كسي عنوان شهروند الكترونيك را كسب مي كند؟
واژة شهروند الكترونيك ما براي اولين بار در دنيا مطرح كرديم. شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد. در همين مورد ما پروژة مراكز عمومي معرفي فناوري اطلاعات به مردم را به مي بريم كه فرهنگ و استفاده از كامپيوتر را آموزش دهيم و مي خواهيم در عرض پنج سال در 300 شهر ايران ايجاد كنيم.

آسيب هاي شهر مجازي چيست؟
آسيب هاي متنوعي دارد، توقعات مردم با وجود شهر مجازي بالا مي رود. بسياري از افراد براي استفادة مناسب احتياج به آموزش دارند كه مردم زياد رقبتي به آن نشان نمي دهند يك شهر الكترونيكي در صورتي كه امنيتش بالا نباشد تحت حملة هكرها قرار مي گيرد و معضلات خامي پيدا مي كند و يا حتي ممكن است به جنگ هاي الكترونيكي بي انجامد. البته خيلي از موارد را با در فضا و زمان ايجاد شده مورد بررسي قرار داد.

به اين گونه ما درگير يك عصر گريزناپذير هستيم كه بايد با آن درگير شويم؟
بايد باور كنيم در اتوبان يك طرفه اي هستيم كه به سمت عصر چهارم مي رويم. بايد بدانيم كه كجا مي خواهيم برويم و چگونه هميشه كشورهاي جهان سوم با تكنولوژي ها انفعالي برخورد كرده اند اما ما اين بار مي خواهيم پيشتاز باشيم با پروژه هايي مانند 10 هزار دفتر ICT روستايي در ايران كه كاربردهاي خوب انترنت را در اختيار كشاورزان و روستائيان قرار دهيم. و پروژة ديگر كه در شمال است كه به طول 700 كيلومتر در سه استان گيلان و گلستان و مازندران است. يك كريدور حقيقي و مجازي. اگر عصر مجازي در ذهن ما باشد پروژه هاي بزرگ هم در ذهن ما مي آيد. يكي از مشكلات خيلي از كشورها اين است كه هيچ وقت براي فردا نمي توانيم كار كنيم چون پروژه ها نيمه تمام گذشته را داريم. ما ماهيت ذهني مان به جلو نيست. اگر بودجه نيست فكر كه هست. عصر جديد عصر نوآوري و خلاقيت است، هر جامعه اي اين دو عنصر را رشد دهد جامعة موفق فردا است.
ما از يك دولت اسلامي توقع داريم كه براي زندگي مردم فكر كند براي زنده بودن مردم.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم شهریور 1384ساعت 15:36 توسط بهروز شیخ رودی |

شهر مجازی

شهر مجازي درگفت وگو با دكترعلي اكبر جلالي

عصر گريزناپذير

امير اسماعيلي
با هر تقسيم بندي بي ترديد هزاره جديد نقطه عطفي در تاريخ بشري خواهد بود. نقطه عطفي كه در آن فاصله ها به صفر مي رسد و حركت فيزيكي حذف مي شود. مفاهيمي همچون فضا و شهر مجازي مي توانندكليد فهم روابط اين دنياي جديد باشند. دكتر علي اكبر جلالي، فوق دكتراي برق و متخصص فناوري اطلاعات و ارتباطات(ICT) از دانشگاه ويرجيناي غربي آمريكا است. با او در باره شهر مجازي به گفت وگو نشسته ايم.
عصر مجازي به چه دوراني اطلاق مي شود؟
به نظر من زندگي بشر در طول تاريخ سه مرحله را گذرانده است و وارد مرحلة چهارم مي شود. مرحلة اول: عصر كشاورزي اساساً انسان هدفش توليد نان و غذا بود. عصر بعد صنعت بود كه ابزاري را در خدمت كشاورزي گرفتند تا توليد بيشتري داشته باشند و مشكلات معيشتي را حل كنند. توليد مواد و ابزار هدف عصر صنعت بود. كم كم ابزارها پيشرفته مي شود و بشر نياز به آموزش پيدا مي كند تا كيفيت ابزار را بالا ببرد. بشر مجبور به فعاليت هاي آموزشي در عصر صنعت مي شود و به دنبال افزايش اطلاعات مي رود. اطلاعاتي كه در كتاب ها و كتاب خانه ها به دنبال نياز به اطلاعات بيشتر به كامپيوتر و اينترنت رو مي آورد كه ما مي گوييم عصر اطلاعات. تمام اين سه مرحله نتيجة نياز بشر بوده است تا اين سه عصر را مطرح كرده است. اما حالا سؤال اين است كه عصر بعدي چيست؟ به نظر من عصر چهارم يا چهارمين موج تغيير عصر مجازي است.

به چه دليل؟
دليلم اين است كه دنياي عصر اول و عصر دوّم دنيايي يك بعدي است با اطلاعات كم. اما در دنياي دوبعدي و دنياي كامپيوتري به ما كمك مي كند تا اطلاعات را به چند طريق منتقل كنيم و به برداشت هاي واحد از مفاهيم برسيم. اما عصر مجازي دنياي سه بعدي است. مثلاً مي تواني يك سيب را ببيني، او را لمس كني و بو بكشي، اما وقتي داخل دهان قرار دهي ديگر نمي تواني بخوري. اين دنياي جديد است. دنيايي كه سرشار از اطلاعات است. اما بشر هنوز نمي داند كه دنياي سه بعدي چه شرايطي را به وجود مي آورد. خوشبختانه ما مسلمان ها يك بار دنياي مجازي را درك كرديم كه همان، معراج است و مي دانيم كه بدون حضور فيزيكي مي شود حركت كرد. دنياي مجازي فاصله ها را به صفر مي رساند به طوري كه در دنياي مجازي مي توانيم برويم كشور ديگر و از فروشگاه هاي آن خريد كنيم؛ بدون حركت فيزيكي.
عصر مجازي در راه است و ما بايد براي آن آماده شويم. دنياي مجازي حتماً اتفاق مي افتد و به عنوان موج چهارم تغيير بشر پيش روي ماست. من اين موضوع را در كشورهاي مختلف مطرح كردم، كه مخالفت ها و موافقت هاي خاص خودش را دارد، بعضي ها علم ژنتيك و علم نانوتكنولوژي را موج چهارم مي دانند البته بعضي ها اين مسأله را ادامه فناوري اطلاعات مي دانند. اين موج چهارم تبديل دنياي دوبعدي به سه بعدي است. به دليل آمدن موج سوم و عصر اطلاعات ما نياز به اطلاعات زيادي داشتيم اما عصر بعدي كه موج چهارم باشد يك خلائي است، آن خلاء، خلاء معنويت است. موج چهارم بايد در اختيار معنويت قرار بگيرد حركتي كه بتواند تعالي انسان را مدنظر داشته باشد به همين خاطر انسان بايد يك بار در عصر مجازي تعريف شود. تعريفي متناسب با عصر خودش كه جايگاه انسان را مشخص كند.
ما هنوز انسان اين عصر را نمي شناسيم. عصر مجازي مي تواند انسان را به تعالي برساند و عدالت را به معني واقعي فراهم كند. در عصر مجازي كارهاي اضافي كم مي شود و امور با زمان كمتري انجام مي شود و فرصت براي عبادت و گشت و گذار و ورزش و بسياري از امكاناتي كه انسان به آن احتياج دارد به دست مي آورد.
من آرزويم اين است كه بتوانم يك كتاب به اسم انسان بنويسم. انسان عصر مجازي. ما بايد بتوانيم جابيندازيم كه اشكال اين است كه جايگاه انسان معلوم نيست. تعريفي بايد انجام شود با شرايط زمان. در حال حاضر تكنولوژي و امكانات ما را تعريف مي كنند و مي سازند. پس نقش انسان چه است؟ انسان محصولي گمشده است.

شهر مجازي را كه قرار است انسان در آن شهر و آن شرايط تعريف شود، چه خصوصياتي دارد؟
شهري، شهر مجازي است كه بتواند خدمات و سرويس هايي كه مردم در طول 24 ساعت شبانه روز لازم دارند را در اختيارشان بگذارد يعني تمام سرويس هاي دولتي و خصوصي. خصوصيات اين شهر از طريق وب سابت آن شهر مجازي مشخص مي شود. از تقسيم بندي هاي آن به بخش بازارش مي توان اشاره كرد. يك شهروند وقتي وارد بازار مي شود، خصوصيات كالاي مورد نظر خود را ارائه مي كند و تمام فروشگاه هاي آن شهر كه كالاي خاصي را دارند معرفي مي شوند اين يعني دادن حق انتخاب به شهروند. رفت وآمدهاي شهري كاهش مي يابد. پول به صورت بانك الكتريكي پرداخت و كالا به صورت فيزيكي دريافت مي شود. در شهر مجازي شغل ها چندين برابر شهر واقعي است اين از امتيازات شهر مجازي است كه اشتغال را زياد مي كند. رفت وآمد كم و به منظور جلوگيري از مفاسد اقتصادي شفاف سازي مي كند. همچنين امكان گرفتن ماليات را براي دولت تسهيل مي كند. اطلاع رساني بيشتر مي شود، و تعامل و نظم و انضباط منطقي در شهر به وجود مي آورد.

با اين تعريف شهر مجازي، يك شهر واقعي مجازي است؟ عناصر واقعي آن چيست؟
عناصر واقعي آن مثلاً فروشگاه ها هستند كه ديدنشان به وسيلة دوربين هاي سه بعدي است. همان شكل عناصر واقعي و فيزيكي حفظ مي شود خيابان ها همين شكل هستند اما رفت وآمدها حساب شده و با برنامه ريزي است. ديگر 70 تا 75 درصد رفت وآمدهاي شهري انجام نمي شود. در شهر مجازي عناصر فيزيكي با همين صورت اما با تغيير شكل ظاهري مشخص مي شوند. ما بايد منتظر مشاغل جديد و يك تغيير و تحول فرهنگي و ضمني در روابط اجتماعي باشيم كه به تبع شهر مجازي به وجود مي آيد. زمان لازم است كه فرهنگ موجود به فرهنگ با ارتقا پيدا كند.

هويت انساني در شهر مجازي چگونه است؟
حقيقت اين است كه هويت براي من هم گم شده است. از طرفي من خودم هم نگرانم و از طرفي ديگر با واقعيتي روبه رو هستيم. همين امروز كه با آب و تاب از مراجعه به اينترنت و شهر مجازي مي گويم، خودم به روستا و منزلي گرفته ام و آرزو مي كنم كه يك روزي بروم و در روستا زندگي كنم چون طبيعتم با طبيعت واقعي زمين يكي است و علاقه دارم آن حفظ شود. بقيه مسايل را مصنوعي مي بينم. من به دنبال يك هويت انساني هستم كه گمشده است براي همين از يك طرف مي گويم برويم به سمت فناوري و از يك طرف خودم مي روم به روستا. تضادي وجود دارد! من به دنبال طبيعتم و يك دنياي مجازي پيشرفته را آرزو نمي كنم. ماهيت و هويت انسان با محيط و زمان تغيير مي كند. ما هيچ وقت نمي توانيم وقتي در يك شرايط محيطي و افقي قرار گرفته ايم، روي آن قضاوت واقعي كنيم. اگر يك روستايي به تهران بيايد، يك روز هم راضي نيست بماند و بالعكس، اگر بداند كه هميشه مي خواهد بماند، نمي تواند. ولي همين روستايي وقتي مي آيد به تهران و يك مدتي مي ماند ديگر نمي توانيم او را برگردانيم. اين سخت است. اما عادت در وجود انسان است كه در محيط خو مي گيرد. اين درست است كه بشر اشيا را مي سازد، ولي جامعه را اشياء مي سازند.
مثلاً كامپيوتر كه مي آيد، شكل جوامع عوض مي شود. براي همين ماهيت بشر در يك شهر مجازي به سمت آرامش است. اگر درحال حاضر دغدغه هاي شهرهاي فيزيكي را بشماريم؛ ترافيك، ارتباطات سخت حضوري، رفت وآمد، فرصت كم و... در شهر مجازي ديگر با آن ها مواجه نيستيم اما اين نگراني هم هست كه مثلا صله ارحام كم شود كه خوشايند نيست، يا مسجد ما مسلمانان چه مي شود؟ در حالي كه تا آن زمان شرايط بهتري به وجود مي آيد مثلاً روحاني ما در منبر پشت وب كم مي نشيند، هم حرف مي زند و هم مي شنود. اين باعث ارتقاي دين مي شود چون حالتي دو سويه دارد و باعث گسترش گروه ها و مساجد مي شود. ديگر نگراني هاي حالت فيزيكي از بين مي رود. دو سال قبل كه در حج تمتع بودم بحث حج مجازي را مطرح كردم. ما مي توانيم به كمك فناوري در ايران حج مجازي داشته باشيم. در حج مجازي خانه كعبه به صورت سه بعدي ساخته مي شود و هركسي كه بخواهد زيارت كنديك كلاه حقيقت به سرمي گذارد، ولي مي رود طواف دور خانة خدا وسعي صفاء مروه تا زماني كه كلاه را برندارد احساس نمي كند آن جا نيست. حس طبيعي و واقعي است. ما اگر سالي صدهزار نفر را به حج ببريم در 30 سال، سه ميليون را به حج مي بريم و بقيه ديگر نمي توانند. ما بايد اجازه دهيم كه هركس مشتاق است حج مجازي لمس كند. اين مفاهيم محتواي ديني جايگاه خاص خودش را دارد. ما بايد امكانات و مسايل را تركيب و شرايط خوبي را فراهم بياوريم. اگر براي فردا فكر نكنيم بايد نگران باشيم. شايد شهرهاي مجازي اولين نقطة فكر باشد كه همه چيز در آن است و مي تواند به جهان مجازي ختم شود. ماهيت انسان با شرايط زمان در حال تغيير است. آن ذات و درون و مشيت الهي كاملاً مشخص است و ما را به مسير خوب هدايت مي كند. ما بايد يأس و نااميدي را با آينده نگري و توكل به خدا از بين ببريم. ما مي توانيم شهر مجازي را واسطة انسان و خدا بدانيم. اگر تكنولوژي را براي شناخت بيشتر خدا واسطه كنيم هيچ وقت از آن نگران نمي شويم.

در اين عصر چهارم، چگونه مي توان به اضطراب فراگير جهاني فائق آمد؟
من بعد از ده سال تحقيق در دنياي مجازي، الان خودم را در آن فضا گم مي بينم چون موضوع بزرگي است. به پيچيدگي مسايل و فضاهاي جديد توجه كنيد. ما يا بايد منتظر بمانيم كه كشورهاي توسعه يافته؛ حالت يأس در ما به وجود بياورند كه احساس ضعف و بي سوادي كنيم و يا اين كه بايد به فكر باشيم و برويم به سراغ تكنولوژي هاي جديد.
ما بايد جامعه را دو دسته كنيم. يكسري امثال ما به عنوان آينده نگرها و يكسري افرادي كه امور روزمره و تاريخي را مورد توجه قرار مي دهند. دولت بايد به آينده نگرها فرصت دهد و جايگاه براي آن ها تعيين كند. ما بايد در همه جا كانون هاي جديد فكري ايجاد كنيم و فكرهاي جديد و نوآورانه و خلاق بها دهيم. در شهر مجازي فضايي ايجاد مي شود متفاوت از فضاي شهرهاي سنتي بايد عادت كنيم روش هاي بد را تغيير دهيم.

با تو به بحث هاي انجام شده ذهنم به طرف اين سؤال رفت كه زيرساخت هاي يك شهر مجازي چيست؟
براي داشتن يك شهر الكترونيكي مناسب، يك موضوع تحت عنوان آمادگي الكترونيك در جامعه را بايد بررسي كنيم. مثلاً در تهران پنج عنصر را بايد بررسي كرد: 1. زيرساختار كه هم مي تواند ارتباطي باشد و هم موارد مختلفي كه در بستر توسعة يك شهر الكترونيك به آن نياز داريم. 2. منابع انساني كه شامل نيروهاي متخصص و آموزشگاه هاي تربيت شهروند الكترونيكي است. 3. بودجه بايد منابع مالي براي شهر الكترونيكي مشخص باشد كه چه قدر توانايي هزينه داريم. 4. دولت و سياست هاي آن. كه آيا اصلاً سياست هاي دولت اين است كه شهرها الكترونيكي شود يا نه؟ 5. سياست و قوانين كه آيا قوانيني داريم كه شهرهاي فيزيكي موجود را به شهرهاي الكترونيك تبديل كنم؟ آيا اسناد اينترنتي قابل قبول و قانوني است؟
هرجا شهر الكترونيكي احداث مي شود بايد اين پنج عنصر را داشته باشد.
اما به طور كلي زيرساخت در شهرهاي الكترونيك دو حالت بي سيم و با سيم است. كه شبكة اينترنت نيز مانند شبكه هاي آب و برق به طور 24 ساعته برقرار است و اشتراك اطلاعات را فراهم مي سازد. در شهرها بيشتر، تبادل، سرعت، نحوة توليد و توزيع اطلاعات مهم است.

شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد
چه كسي عنوان شهروند الكترونيك را كسب مي كند؟
واژة شهروند الكترونيك ما براي اولين بار در دنيا مطرح كرديم. شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد. در همين مورد ما پروژة مراكز عمومي معرفي فناوري اطلاعات به مردم را به مي بريم كه فرهنگ و استفاده از كامپيوتر را آموزش دهيم و مي خواهيم در عرض پنج سال در 300 شهر ايران ايجاد كنيم.

آسيب هاي شهر مجازي چيست؟
آسيب هاي متنوعي دارد، توقعات مردم با وجود شهر مجازي بالا مي رود. بسياري از افراد براي استفادة مناسب احتياج به آموزش دارند كه مردم زياد رقبتي به آن نشان نمي دهند يك شهر الكترونيكي در صورتي كه امنيتش بالا نباشد تحت حملة هكرها قرار مي گيرد و معضلات خامي پيدا مي كند و يا حتي ممكن است به جنگ هاي الكترونيكي بي انجامد. البته خيلي از موارد را با در فضا و زمان ايجاد شده مورد بررسي قرار داد.

به اين گونه ما درگير يك عصر گريزناپذير هستيم كه بايد با آن درگير شويم؟
بايد باور كنيم در اتوبان يك طرفه اي هستيم كه به سمت عصر چهارم مي رويم. بايد بدانيم كه كجا مي خواهيم برويم و چگونه هميشه كشورهاي جهان سوم با تكنولوژي ها انفعالي برخورد كرده اند اما ما اين بار مي خواهيم پيشتاز باشيم با پروژه هايي مانند 10 هزار دفتر ICT روستايي در ايران كه كاربردهاي خوب انترنت را در اختيار كشاورزان و روستائيان قرار دهيم. و پروژة ديگر كه در شمال است كه به طول 700 كيلومتر در سه استان گيلان و گلستان و مازندران است. يك كريدور حقيقي و مجازي. اگر عصر مجازي در ذهن ما باشد پروژه هاي بزرگ هم در ذهن ما مي آيد. يكي از مشكلات خيلي از كشورها اين است كه هيچ وقت براي فردا نمي توانيم كار كنيم چون پروژه ها نيمه تمام گذشته را داريم. ما ماهيت ذهني مان به جلو نيست. اگر بودجه نيست فكر كه هست. عصر جديد عصر نوآوري و خلاقيت است، هر جامعه اي اين دو عنصر را رشد دهد جامعة موفق فردا است.
ما از يك دولت اسلامي توقع داريم كه براي زندگي مردم فكر كند براي زنده بودن مردم.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم شهریور 1384ساعت 15:31 توسط بهروز شیخ رودی |

شهر مجازی

شهر مجازي درگفت وگو با دكترعلي اكبر جلالي

عصر گريزناپذير

امير اسماعيلي
با هر تقسيم بندي بي ترديد هزاره جديد نقطه عطفي در تاريخ بشري خواهد بود. نقطه عطفي كه در آن فاصله ها به صفر مي رسد و حركت فيزيكي حذف مي شود. مفاهيمي همچون فضا و شهر مجازي مي توانندكليد فهم روابط اين دنياي جديد باشند. دكتر علي اكبر جلالي، فوق دكتراي برق و متخصص فناوري اطلاعات و ارتباطات(ICT) از دانشگاه ويرجيناي غربي آمريكا است. با او در باره شهر مجازي به گفت وگو نشسته ايم.
عصر مجازي به چه دوراني اطلاق مي شود؟
به نظر من زندگي بشر در طول تاريخ سه مرحله را گذرانده است و وارد مرحلة چهارم مي شود. مرحلة اول: عصر كشاورزي اساساً انسان هدفش توليد نان و غذا بود. عصر بعد صنعت بود كه ابزاري را در خدمت كشاورزي گرفتند تا توليد بيشتري داشته باشند و مشكلات معيشتي را حل كنند. توليد مواد و ابزار هدف عصر صنعت بود. كم كم ابزارها پيشرفته مي شود و بشر نياز به آموزش پيدا مي كند تا كيفيت ابزار را بالا ببرد. بشر مجبور به فعاليت هاي آموزشي در عصر صنعت مي شود و به دنبال افزايش اطلاعات مي رود. اطلاعاتي كه در كتاب ها و كتاب خانه ها به دنبال نياز به اطلاعات بيشتر به كامپيوتر و اينترنت رو مي آورد كه ما مي گوييم عصر اطلاعات. تمام اين سه مرحله نتيجة نياز بشر بوده است تا اين سه عصر را مطرح كرده است. اما حالا سؤال اين است كه عصر بعدي چيست؟ به نظر من عصر چهارم يا چهارمين موج تغيير عصر مجازي است.

به چه دليل؟
دليلم اين است كه دنياي عصر اول و عصر دوّم دنيايي يك بعدي است با اطلاعات كم. اما در دنياي دوبعدي و دنياي كامپيوتري به ما كمك مي كند تا اطلاعات را به چند طريق منتقل كنيم و به برداشت هاي واحد از مفاهيم برسيم. اما عصر مجازي دنياي سه بعدي است. مثلاً مي تواني يك سيب را ببيني، او را لمس كني و بو بكشي، اما وقتي داخل دهان قرار دهي ديگر نمي تواني بخوري. اين دنياي جديد است. دنيايي كه سرشار از اطلاعات است. اما بشر هنوز نمي داند كه دنياي سه بعدي چه شرايطي را به وجود مي آورد. خوشبختانه ما مسلمان ها يك بار دنياي مجازي را درك كرديم كه همان، معراج است و مي دانيم كه بدون حضور فيزيكي مي شود حركت كرد. دنياي مجازي فاصله ها را به صفر مي رساند به طوري كه در دنياي مجازي مي توانيم برويم كشور ديگر و از فروشگاه هاي آن خريد كنيم؛ بدون حركت فيزيكي.
عصر مجازي در راه است و ما بايد براي آن آماده شويم. دنياي مجازي حتماً اتفاق مي افتد و به عنوان موج چهارم تغيير بشر پيش روي ماست. من اين موضوع را در كشورهاي مختلف مطرح كردم، كه مخالفت ها و موافقت هاي خاص خودش را دارد، بعضي ها علم ژنتيك و علم نانوتكنولوژي را موج چهارم مي دانند البته بعضي ها اين مسأله را ادامه فناوري اطلاعات مي دانند. اين موج چهارم تبديل دنياي دوبعدي به سه بعدي است. به دليل آمدن موج سوم و عصر اطلاعات ما نياز به اطلاعات زيادي داشتيم اما عصر بعدي كه موج چهارم باشد يك خلائي است، آن خلاء، خلاء معنويت است. موج چهارم بايد در اختيار معنويت قرار بگيرد حركتي كه بتواند تعالي انسان را مدنظر داشته باشد به همين خاطر انسان بايد يك بار در عصر مجازي تعريف شود. تعريفي متناسب با عصر خودش كه جايگاه انسان را مشخص كند.
ما هنوز انسان اين عصر را نمي شناسيم. عصر مجازي مي تواند انسان را به تعالي برساند و عدالت را به معني واقعي فراهم كند. در عصر مجازي كارهاي اضافي كم مي شود و امور با زمان كمتري انجام مي شود و فرصت براي عبادت و گشت و گذار و ورزش و بسياري از امكاناتي كه انسان به آن احتياج دارد به دست مي آورد.
من آرزويم اين است كه بتوانم يك كتاب به اسم انسان بنويسم. انسان عصر مجازي. ما بايد بتوانيم جابيندازيم كه اشكال اين است كه جايگاه انسان معلوم نيست. تعريفي بايد انجام شود با شرايط زمان. در حال حاضر تكنولوژي و امكانات ما را تعريف مي كنند و مي سازند. پس نقش انسان چه است؟ انسان محصولي گمشده است.

شهر مجازي را كه قرار است انسان در آن شهر و آن شرايط تعريف شود، چه خصوصياتي دارد؟
شهري، شهر مجازي است كه بتواند خدمات و سرويس هايي كه مردم در طول 24 ساعت شبانه روز لازم دارند را در اختيارشان بگذارد يعني تمام سرويس هاي دولتي و خصوصي. خصوصيات اين شهر از طريق وب سابت آن شهر مجازي مشخص مي شود. از تقسيم بندي هاي آن به بخش بازارش مي توان اشاره كرد. يك شهروند وقتي وارد بازار مي شود، خصوصيات كالاي مورد نظر خود را ارائه مي كند و تمام فروشگاه هاي آن شهر كه كالاي خاصي را دارند معرفي مي شوند اين يعني دادن حق انتخاب به شهروند. رفت وآمدهاي شهري كاهش مي يابد. پول به صورت بانك الكتريكي پرداخت و كالا به صورت فيزيكي دريافت مي شود. در شهر مجازي شغل ها چندين برابر شهر واقعي است اين از امتيازات شهر مجازي است كه اشتغال را زياد مي كند. رفت وآمد كم و به منظور جلوگيري از مفاسد اقتصادي شفاف سازي مي كند. همچنين امكان گرفتن ماليات را براي دولت تسهيل مي كند. اطلاع رساني بيشتر مي شود، و تعامل و نظم و انضباط منطقي در شهر به وجود مي آورد.

با اين تعريف شهر مجازي، يك شهر واقعي مجازي است؟ عناصر واقعي آن چيست؟
عناصر واقعي آن مثلاً فروشگاه ها هستند كه ديدنشان به وسيلة دوربين هاي سه بعدي است. همان شكل عناصر واقعي و فيزيكي حفظ مي شود خيابان ها همين شكل هستند اما رفت وآمدها حساب شده و با برنامه ريزي است. ديگر 70 تا 75 درصد رفت وآمدهاي شهري انجام نمي شود. در شهر مجازي عناصر فيزيكي با همين صورت اما با تغيير شكل ظاهري مشخص مي شوند. ما بايد منتظر مشاغل جديد و يك تغيير و تحول فرهنگي و ضمني در روابط اجتماعي باشيم كه به تبع شهر مجازي به وجود مي آيد. زمان لازم است كه فرهنگ موجود به فرهنگ با ارتقا پيدا كند.

هويت انساني در شهر مجازي چگونه است؟
حقيقت اين است كه هويت براي من هم گم شده است. از طرفي من خودم هم نگرانم و از طرفي ديگر با واقعيتي روبه رو هستيم. همين امروز كه با آب و تاب از مراجعه به اينترنت و شهر مجازي مي گويم، خودم به روستا و منزلي گرفته ام و آرزو مي كنم كه يك روزي بروم و در روستا زندگي كنم چون طبيعتم با طبيعت واقعي زمين يكي است و علاقه دارم آن حفظ شود. بقيه مسايل را مصنوعي مي بينم. من به دنبال يك هويت انساني هستم كه گمشده است براي همين از يك طرف مي گويم برويم به سمت فناوري و از يك طرف خودم مي روم به روستا. تضادي وجود دارد! من به دنبال طبيعتم و يك دنياي مجازي پيشرفته را آرزو نمي كنم. ماهيت و هويت انسان با محيط و زمان تغيير مي كند. ما هيچ وقت نمي توانيم وقتي در يك شرايط محيطي و افقي قرار گرفته ايم، روي آن قضاوت واقعي كنيم. اگر يك روستايي به تهران بيايد، يك روز هم راضي نيست بماند و بالعكس، اگر بداند كه هميشه مي خواهد بماند، نمي تواند. ولي همين روستايي وقتي مي آيد به تهران و يك مدتي مي ماند ديگر نمي توانيم او را برگردانيم. اين سخت است. اما عادت در وجود انسان است كه در محيط خو مي گيرد. اين درست است كه بشر اشيا را مي سازد، ولي جامعه را اشياء مي سازند.
مثلاً كامپيوتر كه مي آيد، شكل جوامع عوض مي شود. براي همين ماهيت بشر در يك شهر مجازي به سمت آرامش است. اگر درحال حاضر دغدغه هاي شهرهاي فيزيكي را بشماريم؛ ترافيك، ارتباطات سخت حضوري، رفت وآمد، فرصت كم و... در شهر مجازي ديگر با آن ها مواجه نيستيم اما اين نگراني هم هست كه مثلا صله ارحام كم شود كه خوشايند نيست، يا مسجد ما مسلمانان چه مي شود؟ در حالي كه تا آن زمان شرايط بهتري به وجود مي آيد مثلاً روحاني ما در منبر پشت وب كم مي نشيند، هم حرف مي زند و هم مي شنود. اين باعث ارتقاي دين مي شود چون حالتي دو سويه دارد و باعث گسترش گروه ها و مساجد مي شود. ديگر نگراني هاي حالت فيزيكي از بين مي رود. دو سال قبل كه در حج تمتع بودم بحث حج مجازي را مطرح كردم. ما مي توانيم به كمك فناوري در ايران حج مجازي داشته باشيم. در حج مجازي خانه كعبه به صورت سه بعدي ساخته مي شود و هركسي كه بخواهد زيارت كنديك كلاه حقيقت به سرمي گذارد، ولي مي رود طواف دور خانة خدا وسعي صفاء مروه تا زماني كه كلاه را برندارد احساس نمي كند آن جا نيست. حس طبيعي و واقعي است. ما اگر سالي صدهزار نفر را به حج ببريم در 30 سال، سه ميليون را به حج مي بريم و بقيه ديگر نمي توانند. ما بايد اجازه دهيم كه هركس مشتاق است حج مجازي لمس كند. اين مفاهيم محتواي ديني جايگاه خاص خودش را دارد. ما بايد امكانات و مسايل را تركيب و شرايط خوبي را فراهم بياوريم. اگر براي فردا فكر نكنيم بايد نگران باشيم. شايد شهرهاي مجازي اولين نقطة فكر باشد كه همه چيز در آن است و مي تواند به جهان مجازي ختم شود. ماهيت انسان با شرايط زمان در حال تغيير است. آن ذات و درون و مشيت الهي كاملاً مشخص است و ما را به مسير خوب هدايت مي كند. ما بايد يأس و نااميدي را با آينده نگري و توكل به خدا از بين ببريم. ما مي توانيم شهر مجازي را واسطة انسان و خدا بدانيم. اگر تكنولوژي را براي شناخت بيشتر خدا واسطه كنيم هيچ وقت از آن نگران نمي شويم.

در اين عصر چهارم، چگونه مي توان به اضطراب فراگير جهاني فائق آمد؟
من بعد از ده سال تحقيق در دنياي مجازي، الان خودم را در آن فضا گم مي بينم چون موضوع بزرگي است. به پيچيدگي مسايل و فضاهاي جديد توجه كنيد. ما يا بايد منتظر بمانيم كه كشورهاي توسعه يافته؛ حالت يأس در ما به وجود بياورند كه احساس ضعف و بي سوادي كنيم و يا اين كه بايد به فكر باشيم و برويم به سراغ تكنولوژي هاي جديد.
ما بايد جامعه را دو دسته كنيم. يكسري امثال ما به عنوان آينده نگرها و يكسري افرادي كه امور روزمره و تاريخي را مورد توجه قرار مي دهند. دولت بايد به آينده نگرها فرصت دهد و جايگاه براي آن ها تعيين كند. ما بايد در همه جا كانون هاي جديد فكري ايجاد كنيم و فكرهاي جديد و نوآورانه و خلاق بها دهيم. در شهر مجازي فضايي ايجاد مي شود متفاوت از فضاي شهرهاي سنتي بايد عادت كنيم روش هاي بد را تغيير دهيم.

با تو به بحث هاي انجام شده ذهنم به طرف اين سؤال رفت كه زيرساخت هاي يك شهر مجازي چيست؟
براي داشتن يك شهر الكترونيكي مناسب، يك موضوع تحت عنوان آمادگي الكترونيك در جامعه را بايد بررسي كنيم. مثلاً در تهران پنج عنصر را بايد بررسي كرد: 1. زيرساختار كه هم مي تواند ارتباطي باشد و هم موارد مختلفي كه در بستر توسعة يك شهر الكترونيك به آن نياز داريم. 2. منابع انساني كه شامل نيروهاي متخصص و آموزشگاه هاي تربيت شهروند الكترونيكي است. 3. بودجه بايد منابع مالي براي شهر الكترونيكي مشخص باشد كه چه قدر توانايي هزينه داريم. 4. دولت و سياست هاي آن. كه آيا اصلاً سياست هاي دولت اين است كه شهرها الكترونيكي شود يا نه؟ 5. سياست و قوانين كه آيا قوانيني داريم كه شهرهاي فيزيكي موجود را به شهرهاي الكترونيك تبديل كنم؟ آيا اسناد اينترنتي قابل قبول و قانوني است؟
هرجا شهر الكترونيكي احداث مي شود بايد اين پنج عنصر را داشته باشد.
اما به طور كلي زيرساخت در شهرهاي الكترونيك دو حالت بي سيم و با سيم است. كه شبكة اينترنت نيز مانند شبكه هاي آب و برق به طور 24 ساعته برقرار است و اشتراك اطلاعات را فراهم مي سازد. در شهرها بيشتر، تبادل، سرعت، نحوة توليد و توزيع اطلاعات مهم است.

شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد
چه كسي عنوان شهروند الكترونيك را كسب مي كند؟
واژة شهروند الكترونيك ما براي اولين بار در دنيا مطرح كرديم. شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد. در همين مورد ما پروژة مراكز عمومي معرفي فناوري اطلاعات به مردم را به مي بريم كه فرهنگ و استفاده از كامپيوتر را آموزش دهيم و مي خواهيم در عرض پنج سال در 300 شهر ايران ايجاد كنيم.

آسيب هاي شهر مجازي چيست؟
آسيب هاي متنوعي دارد، توقعات مردم با وجود شهر مجازي بالا مي رود. بسياري از افراد براي استفادة مناسب احتياج به آموزش دارند كه مردم زياد رقبتي به آن نشان نمي دهند يك شهر الكترونيكي در صورتي كه امنيتش بالا نباشد تحت حملة هكرها قرار مي گيرد و معضلات خامي پيدا مي كند و يا حتي ممكن است به جنگ هاي الكترونيكي بي انجامد. البته خيلي از موارد را با در فضا و زمان ايجاد شده مورد بررسي قرار داد.

به اين گونه ما درگير يك عصر گريزناپذير هستيم كه بايد با آن درگير شويم؟
بايد باور كنيم در اتوبان يك طرفه اي هستيم كه به سمت عصر چهارم مي رويم. بايد بدانيم كه كجا مي خواهيم برويم و چگونه هميشه كشورهاي جهان سوم با تكنولوژي ها انفعالي برخورد كرده اند اما ما اين بار مي خواهيم پيشتاز باشيم با پروژه هايي مانند 10 هزار دفتر ICT روستايي در ايران كه كاربردهاي خوب انترنت را در اختيار كشاورزان و روستائيان قرار دهيم. و پروژة ديگر كه در شمال است كه به طول 700 كيلومتر در سه استان گيلان و گلستان و مازندران است. يك كريدور حقيقي و مجازي. اگر عصر مجازي در ذهن ما باشد پروژه هاي بزرگ هم در ذهن ما مي آيد. يكي از مشكلات خيلي از كشورها اين است كه هيچ وقت براي فردا نمي توانيم كار كنيم چون پروژه ها نيمه تمام گذشته را داريم. ما ماهيت ذهني مان به جلو نيست. اگر بودجه نيست فكر كه هست. عصر جديد عصر نوآوري و خلاقيت است، هر جامعه اي اين دو عنصر را رشد دهد جامعة موفق فردا است.
ما از يك دولت اسلامي توقع داريم كه براي زندگي مردم فكر كند براي زنده بودن مردم.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم شهریور 1384ساعت 15:30 توسط بهروز شیخ رودی |

عصر گريزناپذير

در گفتگو با دکتر علی اکبر جلالی

با هر تقسيم بندي بي ترديد هزاره جديد نقطه عطفي در تاريخ بشري خواهد بود. نقطه عطفي كه در آن فاصله ها به صفر مي رسد و حركت فيزيكي حذف مي شود. مفاهيمي همچون فضا و شهر مجازي مي توانندكليد فهم روابط اين دنياي جديد باشند. دكتر علي اكبر جلالي، فوق دكتراي برق و متخصص فناوري اطلاعات و ارتباطات(ICT) از دانشگاه ويرجيناي غربي آمريكا است. با او در باره شهر مجازي به گفت وگو نشسته ايم.
عصر مجازي به چه دوراني اطلاق مي شود؟
به نظر من زندگي بشر در طول تاريخ سه مرحله را گذرانده است و وارد مرحلة چهارم مي شود. مرحلة اول: عصر كشاورزي اساساً انسان هدفش توليد نان و غذا بود. عصر بعد صنعت بود كه ابزاري را در خدمت كشاورزي گرفتند تا توليد بيشتري داشته باشند و مشكلات معيشتي را حل كنند. توليد مواد و ابزار هدف عصر صنعت بود. كم كم ابزارها پيشرفته مي شود و بشر نياز به آموزش پيدا مي كند تا كيفيت ابزار را بالا ببرد. بشر مجبور به فعاليت هاي آموزشي در عصر صنعت مي شود و به دنبال افزايش اطلاعات مي رود. اطلاعاتي كه در كتاب ها و كتاب خانه ها به دنبال نياز به اطلاعات بيشتر به كامپيوتر و اينترنت رو مي آورد كه ما مي گوييم عصر اطلاعات. تمام اين سه مرحله نتيجة نياز بشر بوده است تا اين سه عصر را مطرح كرده است. اما حالا سؤال اين است كه عصر بعدي چيست؟ به نظر من عصر چهارم يا چهارمين موج تغيير عصر مجازي است.

به چه دليل؟
دليلم اين است كه دنياي عصر اول و عصر دوّم دنيايي يك بعدي است با اطلاعات كم. اما در دنياي دوبعدي و دنياي كامپيوتري به ما كمك مي كند تا اطلاعات را به چند طريق منتقل كنيم و به برداشت هاي واحد از مفاهيم برسيم. اما عصر مجازي دنياي سه بعدي است. مثلاً مي تواني يك سيب را ببيني، او را لمس كني و بو بكشي، اما وقتي داخل دهان قرار دهي ديگر نمي تواني بخوري. اين دنياي جديد است. دنيايي كه سرشار از اطلاعات است. اما بشر هنوز نمي داند كه دنياي سه بعدي چه شرايطي را به وجود مي آورد. خوشبختانه ما مسلمان ها يك بار دنياي مجازي را درك كرديم كه همان، معراج است و مي دانيم كه بدون حضور فيزيكي مي شود حركت كرد. دنياي مجازي فاصله ها را به صفر مي رساند به طوري كه در دنياي مجازي مي توانيم برويم كشور ديگر و از فروشگاه هاي آن خريد كنيم؛ بدون حركت فيزيكي.
عصر مجازي در راه است و ما بايد براي آن آماده شويم. دنياي مجازي حتماً اتفاق مي افتد و به عنوان موج چهارم تغيير بشر پيش روي ماست. من اين موضوع را در كشورهاي مختلف مطرح كردم، كه مخالفت ها و موافقت هاي خاص خودش را دارد، بعضي ها علم ژنتيك و علم نانوتكنولوژي را موج چهارم مي دانند البته بعضي ها اين مسأله را ادامه فناوري اطلاعات مي دانند. اين موج چهارم تبديل دنياي دوبعدي به سه بعدي است. به دليل آمدن موج سوم و عصر اطلاعات ما نياز به اطلاعات زيادي داشتيم اما عصر بعدي كه موج چهارم باشد يك خلائي است، آن خلاء، خلاء معنويت است. موج چهارم بايد در اختيار معنويت قرار بگيرد حركتي كه بتواند تعالي انسان را مدنظر داشته باشد به همين خاطر انسان بايد يك بار در عصر مجازي تعريف شود. تعريفي متناسب با عصر خودش كه جايگاه انسان را مشخص كند.
ما هنوز انسان اين عصر را نمي شناسيم. عصر مجازي مي تواند انسان را به تعالي برساند و عدالت را به معني واقعي فراهم كند. در عصر مجازي كارهاي اضافي كم مي شود و امور با زمان كمتري انجام مي شود و فرصت براي عبادت و گشت و گذار و ورزش و بسياري از امكاناتي كه انسان به آن احتياج دارد به دست مي آورد.
من آرزويم اين است كه بتوانم يك كتاب به اسم انسان بنويسم. انسان عصر مجازي. ما بايد بتوانيم جابيندازيم كه اشكال اين است كه جايگاه انسان معلوم نيست. تعريفي بايد انجام شود با شرايط زمان. در حال حاضر تكنولوژي و امكانات ما را تعريف مي كنند و مي سازند. پس نقش انسان چه است؟ انسان محصولي گمشده است.

شهر مجازي را كه قرار است انسان در آن شهر و آن شرايط تعريف شود، چه خصوصياتي دارد؟
شهري، شهر مجازي است كه بتواند خدمات و سرويس هايي كه مردم در طول 24 ساعت شبانه روز لازم دارند را در اختيارشان بگذارد يعني تمام سرويس هاي دولتي و خصوصي. خصوصيات اين شهر از طريق وب سابت آن شهر مجازي مشخص مي شود. از تقسيم بندي هاي آن به بخش بازارش مي توان اشاره كرد. يك شهروند وقتي وارد بازار مي شود، خصوصيات كالاي مورد نظر خود را ارائه مي كند و تمام فروشگاه هاي آن شهر كه كالاي خاصي را دارند معرفي مي شوند اين يعني دادن حق انتخاب به شهروند. رفت وآمدهاي شهري كاهش مي يابد. پول به صورت بانك الكتريكي پرداخت و كالا به صورت فيزيكي دريافت مي شود. در شهر مجازي شغل ها چندين برابر شهر واقعي است اين از امتيازات شهر مجازي است كه اشتغال را زياد مي كند. رفت وآمد كم و به منظور جلوگيري از مفاسد اقتصادي شفاف سازي مي كند. همچنين امكان گرفتن ماليات را براي دولت تسهيل مي كند. اطلاع رساني بيشتر مي شود، و تعامل و نظم و انضباط منطقي در شهر به وجود مي آورد.

با اين تعريف شهر مجازي، يك شهر واقعي مجازي است؟ عناصر واقعي آن چيست؟
عناصر واقعي آن مثلاً فروشگاه ها هستند كه ديدنشان به وسيلة دوربين هاي سه بعدي است. همان شكل عناصر واقعي و فيزيكي حفظ مي شود خيابان ها همين شكل هستند اما رفت وآمدها حساب شده و با برنامه ريزي است. ديگر 70 تا 75 درصد رفت وآمدهاي شهري انجام نمي شود. در شهر مجازي عناصر فيزيكي با همين صورت اما با تغيير شكل ظاهري مشخص مي شوند. ما بايد منتظر مشاغل جديد و يك تغيير و تحول فرهنگي و ضمني در روابط اجتماعي باشيم كه به تبع شهر مجازي به وجود مي آيد. زمان لازم است كه فرهنگ موجود به فرهنگ با ارتقا پيدا كند.

هويت انساني در شهر مجازي چگونه است؟
حقيقت اين است كه هويت براي من هم گم شده است. از طرفي من خودم هم نگرانم و از طرفي ديگر با واقعيتي روبه رو هستيم. همين امروز كه با آب و تاب از مراجعه به اينترنت و شهر مجازي مي گويم، خودم به روستا و منزلي گرفته ام و آرزو مي كنم كه يك روزي بروم و در روستا زندگي كنم چون طبيعتم با طبيعت واقعي زمين يكي است و علاقه دارم آن حفظ شود. بقيه مسايل را مصنوعي مي بينم. من به دنبال يك هويت انساني هستم كه گمشده است براي همين از يك طرف مي گويم برويم به سمت فناوري و از يك طرف خودم مي روم به روستا. تضادي وجود دارد! من به دنبال طبيعتم و يك دنياي مجازي پيشرفته را آرزو نمي كنم. ماهيت و هويت انسان با محيط و زمان تغيير مي كند. ما هيچ وقت نمي توانيم وقتي در يك شرايط محيطي و افقي قرار گرفته ايم، روي آن قضاوت واقعي كنيم. اگر يك روستايي به تهران بيايد، يك روز هم راضي نيست بماند و بالعكس، اگر بداند كه هميشه مي خواهد بماند، نمي تواند. ولي همين روستايي وقتي مي آيد به تهران و يك مدتي مي ماند ديگر نمي توانيم او را برگردانيم. اين سخت است. اما عادت در وجود انسان است كه در محيط خو مي گيرد. اين درست است كه بشر اشيا را مي سازد، ولي جامعه را اشياء مي سازند.
مثلاً كامپيوتر كه مي آيد، شكل جوامع عوض مي شود. براي همين ماهيت بشر در يك شهر مجازي به سمت آرامش است. اگر درحال حاضر دغدغه هاي شهرهاي فيزيكي را بشماريم؛ ترافيك، ارتباطات سخت حضوري، رفت وآمد، فرصت كم و... در شهر مجازي ديگر با آن ها مواجه نيستيم اما اين نگراني هم هست كه مثلا صله ارحام كم شود كه خوشايند نيست، يا مسجد ما مسلمانان چه مي شود؟ در حالي كه تا آن زمان شرايط بهتري به وجود مي آيد مثلاً روحاني ما در منبر پشت وب كم مي نشيند، هم حرف مي زند و هم مي شنود. اين باعث ارتقاي دين مي شود چون حالتي دو سويه دارد و باعث گسترش گروه ها و مساجد مي شود. ديگر نگراني هاي حالت فيزيكي از بين مي رود. دو سال قبل كه در حج تمتع بودم بحث حج مجازي را مطرح كردم. ما مي توانيم به كمك فناوري در ايران حج مجازي داشته باشيم. در حج مجازي خانه كعبه به صورت سه بعدي ساخته مي شود و هركسي كه بخواهد زيارت كنديك كلاه حقيقت به سرمي گذارد، ولي مي رود طواف دور خانة خدا وسعي صفاء مروه تا زماني كه كلاه را برندارد احساس نمي كند آن جا نيست. حس طبيعي و واقعي است. ما اگر سالي صدهزار نفر را به حج ببريم در 30 سال، سه ميليون را به حج مي بريم و بقيه ديگر نمي توانند. ما بايد اجازه دهيم كه هركس مشتاق است حج مجازي لمس كند. اين مفاهيم محتواي ديني جايگاه خاص خودش را دارد. ما بايد امكانات و مسايل را تركيب و شرايط خوبي را فراهم بياوريم. اگر براي فردا فكر نكنيم بايد نگران باشيم. شايد شهرهاي مجازي اولين نقطة فكر باشد كه همه چيز در آن است و مي تواند به جهان مجازي ختم شود. ماهيت انسان با شرايط زمان در حال تغيير است. آن ذات و درون و مشيت الهي كاملاً مشخص است و ما را به مسير خوب هدايت مي كند. ما بايد يأس و نااميدي را با آينده نگري و توكل به خدا از بين ببريم. ما مي توانيم شهر مجازي را واسطة انسان و خدا بدانيم. اگر تكنولوژي را براي شناخت بيشتر خدا واسطه كنيم هيچ وقت از آن نگران نمي شويم.

در اين عصر چهارم، چگونه مي توان به اضطراب فراگير جهاني فائق آمد؟
من بعد از ده سال تحقيق در دنياي مجازي، الان خودم را در آن فضا گم مي بينم چون موضوع بزرگي است. به پيچيدگي مسايل و فضاهاي جديد توجه كنيد. ما يا بايد منتظر بمانيم كه كشورهاي توسعه يافته؛ حالت يأس در ما به وجود بياورند كه احساس ضعف و بي سوادي كنيم و يا اين كه بايد به فكر باشيم و برويم به سراغ تكنولوژي هاي جديد.
ما بايد جامعه را دو دسته كنيم. يكسري امثال ما به عنوان آينده نگرها و يكسري افرادي كه امور روزمره و تاريخي را مورد توجه قرار مي دهند. دولت بايد به آينده نگرها فرصت دهد و جايگاه براي آن ها تعيين كند. ما بايد در همه جا كانون هاي جديد فكري ايجاد كنيم و فكرهاي جديد و نوآورانه و خلاق بها دهيم. در شهر مجازي فضايي ايجاد مي شود متفاوت از فضاي شهرهاي سنتي بايد عادت كنيم روش هاي بد را تغيير دهيم.

با تو به بحث هاي انجام شده ذهنم به طرف اين سؤال رفت كه زيرساخت هاي يك شهر مجازي چيست؟
براي داشتن يك شهر الكترونيكي مناسب، يك موضوع تحت عنوان آمادگي الكترونيك در جامعه را بايد بررسي كنيم. مثلاً در تهران پنج عنصر را بايد بررسي كرد: 1. زيرساختار كه هم مي تواند ارتباطي باشد و هم موارد مختلفي كه در بستر توسعة يك شهر الكترونيك به آن نياز داريم. 2. منابع انساني كه شامل نيروهاي متخصص و آموزشگاه هاي تربيت شهروند الكترونيكي است. 3. بودجه بايد منابع مالي براي شهر الكترونيكي مشخص باشد كه چه قدر توانايي هزينه داريم. 4. دولت و سياست هاي آن. كه آيا اصلاً سياست هاي دولت اين است كه شهرها الكترونيكي شود يا نه؟ 5. سياست و قوانين كه آيا قوانيني داريم كه شهرهاي فيزيكي موجود را به شهرهاي الكترونيك تبديل كنم؟ آيا اسناد اينترنتي قابل قبول و قانوني است؟
هرجا شهر الكترونيكي احداث مي شود بايد اين پنج عنصر را داشته باشد.
اما به طور كلي زيرساخت در شهرهاي الكترونيك دو حالت بي سيم و با سيم است. كه شبكة اينترنت نيز مانند شبكه هاي آب و برق به طور 24 ساعته برقرار است و اشتراك اطلاعات را فراهم مي سازد. در شهرها بيشتر، تبادل، سرعت، نحوة توليد و توزيع اطلاعات مهم است.

شهروند الكترونيك

كسي است كه بتواند از

امكانات فناوري اطلاعات

استفاده كند

و آموزش هاي لازم را

براي استفاده از آن داشته باشد
چه كسي عنوان شهروند الكترونيك را كسب مي كند؟
واژة شهروند الكترونيك ما براي اولين بار در دنيا مطرح كرديم. شهروند الكترونيك كسي است كه بتواند از امكانات فناوري اطلاعات استفاده كند و آموزش هاي لازم را براي استفاده از آن داشته باشد. در همين مورد ما پروژة مراكز عمومي معرفي فناوري اطلاعات به مردم را به مي بريم كه فرهنگ و استفاده از كامپيوتر را آموزش دهيم و مي خواهيم در عرض پنج سال در 300 شهر ايران ايجاد كنيم.

آسيب هاي شهر مجازي چيست؟
آسيب هاي متنوعي دارد، توقعات مردم با وجود شهر مجازي بالا مي رود. بسياري از افراد براي استفادة مناسب احتياج به آموزش دارند كه مردم زياد رقبتي به آن نشان نمي دهند يك شهر الكترونيكي در صورتي كه امنيتش بالا نباشد تحت حملة هكرها قرار مي گيرد و معضلات خامي پيدا مي كند و يا حتي ممكن است به جنگ هاي الكترونيكي بي انجامد. البته خيلي از موارد را با در فضا و زمان ايجاد شده مورد بررسي قرار داد.

به اين گونه ما درگير يك عصر گريزناپذير هستيم كه بايد با آن درگير شويم؟
بايد باور كنيم در اتوبان يك طرفه اي هستيم كه به سمت عصر چهارم مي رويم. بايد بدانيم كه كجا مي خواهيم برويم و چگونه هميشه كشورهاي جهان سوم با تكنولوژي ها انفعالي برخورد كرده اند اما ما اين بار مي خواهيم پيشتاز باشيم با پروژه هايي مانند 10 هزار دفتر ICT روستايي در ايران كه كاربردهاي خوب انترنت را در اختيار كشاورزان و روستائيان قرار دهيم. و پروژة ديگر كه در شمال است كه به طول 700 كيلومتر در سه استان گيلان و گلستان و مازندران است. يك كريدور حقيقي و مجازي. اگر عصر مجازي در ذهن ما باشد پروژه هاي بزرگ هم در ذهن ما مي آيد. يكي از مشكلات خيلي از كشورها اين است كه هيچ وقت براي فردا نمي توانيم كار كنيم چون پروژه ها نيمه تمام گذشته را داريم. ما ماهيت ذهني مان به جلو نيست. اگر بودجه نيست فكر كه هست. عصر جديد عصر نوآوري و خلاقيت است، هر جامعه اي اين دو عنصر را رشد دهد جامعة موفق فردا است.
ما از يك دولت اسلامي توقع داريم كه براي زندگي مردم فكر كند براي زنده بودن مردم.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم شهریور 1384ساعت 15:28 توسط بهروز شیخ رودی |

تاریخچه وبلاگ و وبلاگ نویسی

اینترنت امکانات و ابزارهای متعددی را به منظور ارایه خدمات وسرویس ها در اختیار علاقه مندان قرار می‌دهد . یکی از ویژگی های بسیار جذاب اینترنت ارایه سرویس ها و خدماتی است که شما را قادر می‌سازد با مخاطبان خود ارتباطی پویا و متقابل برقرار كرده و از نقطه نظرات آنان در رابطه با یک مطلب ، آگاه شوید

. در این راستا هر یک از کاربران می توانند دانش و تجارب خود را در اختیار دیگران قرار داده و خود نیز به عنوان عضوی از یک جامعه شبکه ای مطرح شوند ( اشتراک دانش ) . فرض کنید ابزاری ارزان قیمت برای انتشار مطلب در اختیار هر نویسنده و یا صاحب قلمی است تا بتواند با استفاده از آن عقاید، اخبار ، دیدگاه‌ها و نقطه نظرات خود را در رابطه با موضوعات مورد علاقه ، بدون محدودیت های مرسوم بیان كند. آیا شما علاقه مند به استفاده از چنین ابزاری هستید؟ آیا تمایل به داشتن یک روزنامه شخصی دارید که در آن بتوانید مطالب خود را در ارتباط با موضوعات مورد علاقه ، بیان كنید؟ بشریت درطی چند سال گذشته قدم در دنیای جدیدی گذاشته است که بدون شک یکی از مهم‌ترین دستاوردهای آن تحول و دگرگونی اساسی در ارتباط با نحوه نشر اطلاعات است. وبلاگ ( Weblog ) و یا بلاگ (Blog ) نمونه‌ای در این زمنیه بوده که با توجه به ماهیت اینترنت ، ویژگی دو طرفه بودن وب و تنوع خواسته استفاده کنندگان، در کانون توجه علاقه‌مندان قرار گرفته و ما امروزه شاهد رشد و گسترش چشمگیر آن هستیم . واژه " بلاگ " ، از جمله واژه های جدیدی است که قدم در عرصه ادبیات جهانی اینترنت گذاشته است .

در این مقاله قصد داریم به بررسی این پدیده جدید اینترنت پرداخته و با ابعاد متفاوت آن بیشتر آشنا شویم.

برخی بر این عقیده هستند که اولین وبلاگ توسط «تیم . برنرزلی» (مخترع وب) ایجاد که در آن وی به سایت های جدیدی که در آن زمان ایجاد و بر روی اینترنت فعال می‌شدند، اشاره می‌كرد (http://info.cern.ch ). دومین وبلاگ توسط "Marc Andreessen's " درNCSA ایجاد که وی نیز در آن عملیاتی مشابه وبلاگ «برنرزلی» را انجام می‌داد( تا اواسط 1996 ) . ( منبع ) . در فاصله بین سال های 1996 تا 1997 که از آن به عنوان " انفجار وب " ، نام برده می شود ، چندین وبلاگ جدید دیگر نیز ایجاد شد . از وبلاگ های اولیه می توان به وبلاگ متعلق به Dave Winer (اخبار مربوط Scripting)، وبلاگ Barger و Cameron Barrett ، اشاره كرد. محتویات وبلاگ های اولیه اغلب شامل مجموعه ای از لینک ها و توضیحاتی بود که متناسب با علاقه نویسنده ، ایجاد می‌شد. در ادامه وبلاگ نویسان‌، علاقه مند به ایجاد وبلاگ هایی شدند که در آن مطالبی را درج می كردند که خود تمایل به خواندن آن را در آینده داشتند ( نظیر دفترچه خاطرات شخصی ) . بدین ترتیب ، وبلاگ ها دارای شخصیتی خاص برای خود شدند که این شخصیت را مستقیماً از مولف خود به ارث می بردند‌. (شما با مطالعه دفترچه خاطرات شخصی هر فرد می توانید با ابعاد متفاوت شخصیتی وی نیز تا اندازه ای که امکان دارد ، آشنا شوید ) .

گسترش و عمومی شدن وبلاگ ها

اکثر وبلاگ های اولیه توسط طراحان وب و نرم افزار و به عنوان یک فعالیت جانبی که در منزل دنبال می‌كردند ، ایجاد و محتوی و ماهیت اطلاعاتی آنان در رابطه با توانمندی و پتانسیل های فناوری هایی بود که در آن زمان یکی پس از دیگری مطرح می شدند . تعداد وبلاگ ها در ابتدا بسیار اندک و محدود بود تا اینكه در سال 1999 با راه اندازی چندین سرویس رایگان و یا ارزان قیمت دررابطه با وبلاگ و وبلاگ نویسی ، تعداد آنان رو به افزایش نهاد . سرویس هایی نظیر : Pitas, Livejournal ، Blogger و EditThisPage.com ، نمونه هایی در این زمینه هستند . استفاده از سرویس های فوق،مستلزم دانش فنی بالایی نبود و علاقه مندان به ایجاد وبلاگ می‌توانستند به سرعت اقدام به ایجاد وبلاگ مورد نظر خود كنند . ( رشد چشمگیر وبلاگ و وبلاگ نویسی ).

تا اواسط سال 2000 ، بیش از یک هزار وبلاگ ایجاد و این رقم تا اواسط سال 2002 به بیش از نیم میلیون رسید. بر اساس آمار موجود، تعداد وبلاگ های ایجاد شده توسط سیستم های وبلاگ نویسی به بیش از چندصدهزار رسیده و هر 40 ثانیه یک وبلاگ جدید ، ایجاد می شود ( بیش از 60 هزار وبلاگ در هر ماه . منبع ) .

یکی از مهم‌ترین تحولات مهم در ارتباط با وبلاگ ها ، تبدیل آن به یک رسانه محاوره ای بود. تعداد زیادی از مولفان و نویسندگان وبلاگ ها از وبلاگ خود برای بحث در ارتباط با موضوعات مورد علاقه و یا موضوعات گفته شده توسط سایر نویسندگان در وبلاگ های دیگر استفاده و با به کارگیری لینک های متعدد،امکان دنبال كردن مباحث مورد نظر را در اختیار خوانند گان قرار می‌دهند. بدین ترتیت ، خوانند‌گان علاقه‌مند ، می‌توانستند در مباحثه مورد نظر شرکت و علاوه بر آگاهی از سایر دیدگاه‌های موجود، نقطه نظرات خود را بیان و یا شخصاً اقدام به ایجاد وبلاگ و دنبال كردن مباحث مورد نظر در وبلاگ خود كنند .

از لحاظ ظاهری ، شاید وضعیت فوق را بتوان مشابه ارتباطات "چندین نفربا چندین نفر" در نظر گرفت که تاکنون به اشکال متفاوتی نظیر newsgroups (گروه‌های خبری ) و یا mailing lists (لیست‌های نامه‌) ، پیاده سازی شده است . در این رابطه یک تفاوت اساسی وجود دارد : با توجه به اینکه نظرات ارایه شده بر روی فصای متعلق به مولف وبلاگ ارسال می شود ، پاسخ به سایر افراد ضروری نبوده و آنان پاسخ خود را با مراجعه به وبلاگ ، مشاهده خواهند کرد. یکی دیگر از تحولاتی که همزمان با رشد و گسترش وبلاگ ها محقق شد ، مطالعه وبلاگ ها توسط سایر وبلاگ نویسان بود که باعث ایجاد پدیده‌ای با نام blogrolling ، شد . ( بخشی از یک وبلاگ که لیست سایت هایی را که مولف وبلاگ - بلاگر ، آنان را بطور منظم و همیشه مطالعه و اصطلاحاً به آنان سر می زند را مشخص می كند. این بخش معمولاً در بخش سمت راست و یا چپ صفحه بلاگر و یا در یک صفحه مجزاء قرار می گیرد ) . یکی از خصایص جالب این لینک ها ، ایجاد یک جامعه ارتباطی ( شبکه ای ) بین وبلاگ نویسان است .

وضعیت اخیر وبلاگ و وبلاگ نویسی

وبلاگ و وبلاگ نویسی همچنان روند توسعه و گسترش خود را ادامه داده و هر روز بر تعداد وبلاگ نویسان افزوده می شود .جامعه وبلاگ نویسان را اقشار متفاوت جامعه تشکیل می دهند. (‌پیاده کنندگان نرم‌افزار ، طراحان وب ، متخصصین و کارشناسان فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات ، معماران اطلاعاتی ، روزنامه‌نگاران ، وکلا ، متخصصین آموزشی ، مشاوران و محققین فناوری اطلاعات ، سیاستمداران و ... ) . با توجه به جایگاه بسیار مهم وبلاگ نویسی برای روزنامه نگاران ، دانشگاه MIT در پاییز سال 2002 ، اقدام به ارایه یک واحد خاص برای دانشجویان كرده است .

برخی از ویژگی های وبلاگ ها عبارتند از :

سبک و شیوه بلاگ ها عموماً شخصی ، غیررسمی و یا خودمانی است . با استفاده از ابزارهای رایگان موجود بر روی وب می توان به سادگی اقدام به ایجاد و نشر اطلاعات بر روی وبلاگ ، كرد.

وبلاگ ها از لحاظ کیفیت ، محتوی و اهداف دارای گونه های متعددی بوده و هر یک می توانند مخاطبان خاص خود را دارا باشند ( نظیر تیراژ روزنامه ) .

وبلاگ ها در اواسط دهه 90 مطرح و به سرعت و همزمان با ارایه ابزارهای ساده نشر و ایجاد وبلاگ، نظیر Blogger.com رشد و مورد استقبال قرار گرفتند. در این راستا وبلاگ های متعددی ، ایجاد گردیده است (از بلاگ هایی که شامل دفترچه خاطرات online بوده که منعکس کننده فعالیت ها و تجارب روزانه نویسنده بوده تا بلاگ هایی خصوصی و یا کوچک که صرفاً شامل توضیحاتی اندک و لینک به سایر موضوعات است ) .اکثر وبلاگ ها مبتنی بر متن هستند .در این رابطه وبلاگ هایی نیز وجود دارد که علاوه بر استفاده متن از سایر اقلام اطلاعاتی نظیر صوت ، تصاویر و کلیپ های ویدیویی نیز استفاده می‌كنند( بلاگ تصویری ( Photoblog ) ، بلاگ ویدیویی ( Videoblogs ) ، بلاگ‌های صوتی (Audioblog ) .

هر موجودیت در یک وبلاگ به نوعی به سایر اطلاعات، اشاره می كند. مولفان وبلاگ ها به سایر وبلاگ‌ها لینک و به‌گونه‌ای آنان را بر اساس موضوعات متفاوتی تقسیم بندی كرده تا امکان استفاده مناسب و سریع از سایر وبلاگ ها باتوجه به موضوعات مربوطه در اختیار کاربران قرار گیرد. خوانندگان یک وبلاگ می توانند از هر نقطه ای در وبلاگ که تمایل دارند ، مطالعه خود را شروع كنند :در ابتدا مطالب و نوشته های جدید منتشر شده بر روی بلاگ را مشاهده كنند و یا با استفاده از امکان جست‌وجو و یا لینک به سایر بلاگ ها ، اطلاعات قدیمی منتشر شده را مطالعه كنند . در زمان مطالعه یک بلاگ ، خوانندگان می تواند آن را با اولویت های متفاوتی مطالعه كنند : زمانی ( مطالعه بر اساس زمان و تاریخ انتشار مطلب ) ، موضوعی و یا جست‌وجو بر اساس کلید واژه های خاصی . وبلاگ‌ها ، اغلب شامل یک Blogroll بوده که شامل لیستی از لینک ها به سایر وبلاگ هایی است که مولف وبلاگ آنان را پیشنهاد ، می كند . تعداد زیادی از وبلاگ ها این امکان را برای خوانندگان خود فراهم می كنند که نقطه نظرات خود را در رابطه با موضوع منتشر شده بر روی سایت اعلام كنند .

یکی از نکات جالب در رابطه با بلاگ ها ، سادگی آنان است . وب سایت ها معمولاً دارای یک صفحه اصلی به همراه مجموعه ای از لینک ها به سایر صفحات برای مشاهده اطلاعات تکمیلی ،هستند. سایت Srco به این سبک ایجاد شده است و دهها صفحه اطلاعاتی تحت یک صفحه اصلی سازماندهی ، می شوند. اکثر وب سایت‌ها دارای چنین ساختاری هستند . یک وبلاگ دارای ساختاری به مراتب ساده تر است :

- یک وبلاگ شامل صفحه‌ای مشتمل بر مجموعه ای از Entry ، است. یک وبلاگ ممکن است دارای آرشیو مطالب منتشر شده قدیمی نیز باشد، ولی صفحه اصلی یک بلاگ دارای جایگاهی خاص بوده و توجه تمامی مخاطبان را به خود جلب می كند .

- یک وبلاگ معمولاً حالت عمومی داشته و امکان مشاهده و مطالعه آن در اختیار عموم خواهد بود .

- موجودیت ها ی موجود در بلاگ معمولاً متعلق به یک و یا چندین مولف است .

- موجودیت های منتشر شده در یک بلاگ از تفکری هوشمندانه ، تبعیت می كنند. مثلا" در صورتی که مولف یک بلاگ، لینک مناسبی را پیدا كند ، می تواند در صورت تمایل آن را در وبلاگ خود معرفی كند .

- ابزارهای استفاده شده توسط مولفان وبلاگ ها ،عموما" ساده بوده و امکان افزودن موجودیت های متفاوت در زمان دلخواه ، وجود خواهد داشت .

- یک وبلاگ بر اساس اولویت و نظم زمانی خاصی سازماندهی می شود ( از جدید ترین مطالب منتشر شده به سمت قدیمی ترین مطالب منتشر شده )

در حال حاضر وبلاگ های متعدد و در زمینه هایی گوناگون نظیر : سیاسی ، حقوقی ، اجتماعی ، فرهنگی، علمی و سایر موارد وجود دارد .

ایجاد وبلاگ متعلق به یک قشر خاص از جامعه نبوده و اقشار متفاوت جامعه با موقعیت شغلی متفاوت اقدام به ایجاد وبلاگ می كنند ( رییس جمهور برخی کشورها ، دانشجویان، اساتید دانشگاه، هنرمندان ، روزنامه نگاران )

شاید این سوال مطرح شود که چرا وبلاگ ها تا این اندازه متدوال شده اند ؟ یکی از تولید کنندگان نرم افزار بلاگر در این رابطه می گوید که " من فکر می‌کنم علت این موضوع به این مطلب بر می‌گردد که آنان چیزی برای گفتن دارند. در دنیایی که شاید فرصتی برای گفتن به آنان داده نمی شود و یا امکان بیان عقاید و نقطه نظرات خود را ندارند ولی می دانند که ‌باید بگویند. شاید وبلاگ بهترین گزینه در این رابطه باشد."

وبلاگ ها بسرعت متدوال و برخی از وبلاگ ها دارای صدها هزار خواننده در طی یک روز هستند. خوانندگان متعددی اخبار مورد نظر خود را قبل از مطالعه روزنامه از طریق وبلاگ ها بدست می آورند . مثلا" می توان با مراجعه به یک وبلاگ از آخرین اخبار مربوط به چاپ کتب جدید و دنبال كردن آخرین پیشرفت ها و اکتشافات ایجاد شده در زمینه های متفاوت علوم ، آگاه شد .

برخی وبلاگ ها صرفا" دارای یک مولف هستند و برخی دیگر به صورت گروهی اداره می شوند . عملکرد برخی از وبلاگ ها نظیر پرتال بوده و خوانندگان را به سایر وبلاگ ها هدایت می كنند. یک بلاگر خوب باید هم دارای مهارت در زمینه نوشتن و هم مهارت های خاصی در زمینه ویرایش باشد .

بلاگرها اغلب مجموعه ای از اطلاعات و مهارت ها را در زمینه های متفاوتی در اختیار علاقه مندان قرار می‌دهند‌(باستانشناسی‌: (http://www.cronaca.com/ ) ، علوم متفاوت (http://www.futurepundit.com/ ) ، ادبیات معاصر ( http://www.2blowhards.com/ ) .

وبلاگ ها از مجلات و روزنامه ها دارای کارآیی به مراتب بیشتری بوده و و تعداد زیادی از بلاگ ها دارای یک بخش با نام " نقطه نظرات " بوده که خوانند گان می توانند نقطه نظرات ارایه شده توسط سایر خوانندگان را مطالعه و نظر خود در این رابطه بیان كنند . با توجه به ویژگی فوق ، نویسنده یک وبلاگ علاوه بر ارایه نظر و دیدگاه خود می تواند پس از گذشت چندین ساعت ، بازخورد آن را داشته باشد و در صورت لزوم نقد و بررسی مجدد در ارتباط با یک مطلب را ارایه كند .

blogosphere ، محلی غیرمتمرکز ، خودجوش و قدرتمند برای ارایه یک موضوع و تمرکز بر آن را به خوبی ارایه می كند.وبلاگ ها یک ساختار عقلانی و منطقی برای ارایه نقطه نظرات میلیون ها خواننده را فراهم می كنند .

یک وبلاگ بندرت اهداف مالی را دنبال می‌كند. از جمله اهداف وبلاگ نویسان می توان به تمایل آنان به منظور برقراری ارتباط با دیگران ، معرفی توانمندی‌ها و سرگرمی ، اشاره كرد (شاید هم ترکیبی از 3 مورد).

بلاگ ها ، تبعیض ها و محدودیت های موجود در ارتباط با منابع رسانه ای دیگر را از میان بر می دارند . تعداد زیادی از خوانند‌گان روزنامه‌ها بر این اعتقاد هستند که روزنامه‌ها و ایستگاه‌های سخن پراکنی ، دارای شرایط بهینه و مناسبی برای آزادهای مدنی نیستند‌. این موضوع در رابطه با وبلاگ ها صدق نمی‌كند . وبلاگ ها در عرصه های متفاوتی و در ارتباط با مسایل متفاوت سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی ،اقدام به نشر اطلاعات كرده و مخاطبان با رویکردی کاملا" آزادنه قادر به مطالعه مطالب منتشر شده و در صورت تمایل بیان دیدگاه خود در ارتباط با آن هستند.

متداول‌ترین وبلاگ ها به منزله بهترین وبلاگ نبوده و این موضوع کاملا" نسبی است .

از امکانات ارایه شده توسط مراکز متعددی می توان به منظور ایجاد یک وبلاگ رایگان استفاده كرد (:http://www.blogger.com )

اولین نرم افزار جامع و سیستماتیک به منظور ایجاد و بلاگ در سال 1999 ارایه و از آن زمان تاکنون ، میلیون‌ها بلاگ جدید ایجاد شده است

کاربرد وبلاگ ها

وبلاگ ها دارای مزایا و دستاوردهای متعددی هستند که به برخی از آنان اشاره می شود :

انتخاب مطلب ( داده ) : میزان تولید و نشر اطلاعات در سطح جهان به سرعت در حال پیشرفت بوده و روندی کاملا" تصاعدی را طی می كند . بدیهی است در چنین وضعیتی ، حتی امکان مطالعه بخش اندکی از آنان نیز وجود نداشته و ما مستلزم استفاده از روش ها و مکانیزم‌هایی به منظور فیلترینگ اطلاعات و یافتن اطلاعات مورد نظر در یک رابطه خاص بدون از دست دادن منبع ارزشمند و محدود زمان هستیم . وبلاگ‌ها با تمرکز بر روی یک موضوع خاص می‌توانند بستری مناسب برای ارایه اطلاعات را فراهم كنند . با مطالعه و خواندن مطالب منتشر شده بر روی یک وبلاگ که توسط فردی با علایق مشترک با شما تهیه و منتشر شده است ، احتمال یافتن مطالب مورد نظر در زمانی معقول فراهم می شود. با ترکیب و جمع‌بندی مطالب منتشر شده در ارتباط با یک موضوع خاص از چندین وبلاگ انتخابی، می توان به مجموعه‌ای از اطلاعات مورد علاقه، دست یافت . با توجه به اینکه وبلاگ ها خلاصه ای از سایر موضوعات مربوط به دیگران را نیز ارایه می كنند ، آنان یک دید اطلاعاتی مناسب در ارتباط با یک موضوع را به مخاطب خود منتقل می كنند. مطالب و موضوعاتی که در چندین وبلاگ مورد توجه قرار می گیرد به خواننده امکان آگاهی از نقطه نظرات چندین وبلاگ نویس را در ارتباط با یک موضوع خاص ، خواهد داد . بدین ترتیب خواننده قبل از مطالعه تمام مطلب ، دید مناسبی نسبت به آن را پیدا كند . به فرآیند فوق ، triangulation گفته می شود .

مدیریت دانش و تجارب شخصی : محتویات وبلاگ به منزله یک بایگانی از افکار و اندیشه های وبلاگ نویسان آن بوده که در مقاطع زمانی متفاوتی نوشته شده و در صورت نیاز به اطلاعاتی خاص می توان با استفاده از مراکز جست‌وجو و بر اساس یک کلید واژه خاص به آنان مراجعه كرد. وجود لینک‌های متعدد مرتبط با یک موضوع خاص که توسط مولف یک وبلاگ مشخص می شود ، امکان دنبال كردن وضعیت موجود در رابطه با یک موضوع خاص را در اختیار علاقه مندان قرار می دهد .

ارتباط دو سویه : همانگونه که در بخش قبل اشاره گردید ، وبلاگ ها به محیط و یا رسانه محاوره ای برای مباحث عمومی و تخصصی تبدیل و امکان تعامل اطلاعاتی بین وبلاگ نویسان و خوانندگان از یک‌طرف و خوانندگان با خوانندگان از طرف دیگر فراهم می‌شود . ویژگی فوق از ماهیت دوطرفه بودن وب به نحو احسن استفاده و آن را در جهت اهداف خود بکار می گیرد.

جامعه شبکه‌ای : پدیده وبلاگ نویسی فرصت‌ها و پتانسیل های مناسبی را در جامعه شبکه‌ای ، ایجاد می‌كند. نویسندگان وبلاگ ها به مرور زمان توسط خوانندگان خود شناخته خواهند شد. بدین ترتیب آنان در معرض فرصت هایی قرار خواهند گرفت که شاید هرگز تصور آن را نمی کردند. در جامعه شبکه ای هر شخص می تواند دارای سهمی در تولید و ارایه اطلاعات داشته باشد و خود نیز می تواند از دستاوردهای اطلاعاتی دیگران استفاده كند. شبکه فوق مشابه شبکه های نظیر به نظیر بوده که یک کامپیوتر می‌تواند در یک لحظه از منابع موجود بر روی سایر کامپیوترها استفاده كند و هم می تواند منابع مورد نظر بر روی سیستم خود را جهت استفاده در اختیار سایر کامپیوترها قرار دهد . جامعه شبکه‌ای دارای ایستگاه‌هایی ( انسان ) است که در آن هر یک سهمی در تولید و ارایه اطلاعات و استفاده از اطلاعات دیگران را بر عهده خواهند داشت .

روتینگ اطلاعات : وبلاگ ها دارای تاثیری مثبت در خصوص چرخش آزادنه اطلاعات در یک جامعه اطلاعاتی هستند . خواننده و نویسنده یک وبلاگ اغلب به یک جامعه و یا سازمان یکسان تعلق نداشته و برای ارتباط بین آنان مرز خاصی وجود نخواهد داشت. بدین ترتیب ما شاهد تقابل افکار ، اندیشه ها در یک مقیاس گسترده و جهانی بوده که زمنیه یک جامعه اطلاعاتی را ایجاد می كند . ایجاد چنین روابطی در دنیای خارج از وبلاگ امری مشکل و گاهی غیر ممکن است .

فناوری و وبلاگ

فناوری ها و مهارت های لازم در خصوص وبلاگ ها به سرعت در حال تغییر و تحول است.علت این همه سرعت را می توان در عوامل زیر جست‌وجو كرد :

عدم وجود انحصار :عملیات یک وبلاگ به یک نرم افزار خاص و انحصاری و یا امکاناتی که صرفاً در اختیار یک سازمان خاص است ، وابسته نیست. وبلاگ نویسان در حوزه عملکرد وبلاگ خود دارای آزادی عمل مناسبی هستند و در هر زمان می توانند شکل ظاهری ، لی اوت و یا محتویات آن را تغییر داده و یا ویژگی های جدیدی را بدون کسب اجازه یک مقام خاص به آن اضافه كنند. .وبلاگ ها بستر لازم برای خلاقیت انسان را در تمامی زمنیه ها ارایه كرده و هر یک از ساکنین این کره خاکی قادر به شکوفایی خلاقیت خود و آفرینش محصولات متفاوت اطلاعاتی ، خواهند بود.

تعداد و تنوع گسترده کاربران : تمامی افرادی که در یک جامعه مدرن اطلاعاتی زندگی می کنند ، تمایل به انتشار تجارب خود ، استفاده از تجارب دیگران ، دریافت بازخورد سریع نسبت به موارد منتشر شده ، ارزیابی نتایج و بهبود دانش و تجارب خود را دارند (فردایمان بهتر از امروز و امروزمان بهتر از دیروز ) . وبلاگ ها یک شبکه ارتباطی قدرتمند را ایجاد كرده و پس از طرح یک ایده و یا موضوع جدید در وبلاگ ، شاهد حرکت سریع آن در شبکه ارتباطی خواهیم بود. بدین تریتب درصورت ارایه یک مطلب ارزشمند و صحیح ، امکان استفاده از آن در سریع‌ترین زمان ممکن برای دیگران فراهم شده و در صورتی که مطلب منتشر شده نادرست باشد ، نویسنده آن با دریافت سریع بازخوردهای مورد نظر و بررسی آنان ، می تواند اشتباه خود را در اسرع وقت تصحیح كند.

ارتباط شغلی وبلاگ نویسان : تعداد زیادی از وبلاگ نویسان خود پیاده کنندگان نرم افزار هستند . در چنین مواردی آنان به عنوان وبلاگ نویس قادر به تشریح ویژگی های جدید یک محصول با کیفیتی مطلوب‌تر و با استفاده از فناورهای متعدد خواهند بود .

چه تعداد بلاگ وجود دارد ؟

Blogcount.com ، از جمله مراکزی است که اطلاعات مناسب و دقیقی در رابطه با وبلاگ ها در سراسر جهان را جمع آوری و گزارشات متعددی را در این خصوص ارایه می كند. در ژوین سال 2003 ، تعداد وبلاگ ها بین 4 / 2 تا 9 / 2 میلیون ، برآورد شده است . در صورتی که ظرفیت هر وبلاگ را معادل 50 کیلو بایت در نظر بگیریم ، blogosphere ظرفیتی معادل 81 گیگابایت را خواهد داشت .

وبلاگ ها متعلق به چه افرادی هستند ؟

بر اساس بررسی انجام شده توسط موسسه تحقیقاتی Jupiter ، تقریبا" دو درصد کاربران اینترنت دارای بلاگ هستند. اکثریب قریب به اتفاق افرادی که دارای وبلاگ هستند به صورت Dial-up به اینترنت دست‌یابی كرده و بیش از نیمی از آنان دارای درآمدی پایین تر از 60 هزار دلار در سال! هستند. 70 درصد بلاگ ها متعلق به افرادی است که بیش از ۵ سال است که از اینترنت استفاده می كنند . ( منبع Blogging by the number ) . بیش از 50 درصد وبلاگ هایی که توسط موسسه بین المللی تکنولوژی و علوم انسانی ، پیمایش شده است نشان دهنده این واقعیت است که آنان به زبان انگلیسی نوشته شده و ده زبان برتری که وبلاگ ها با آنان نوشته شده اند به ترتیب : پرتقالی ، لهستانی ، فارسی ، فرانسوی ،اسپانیایی ، آلمانی ، ایتالیایی ، هلندی و ایسلندی هستند .

چه کسانی وبلاگ ها را مطالعه می كنند ؟

موسسه تحقیقاتی Jupiter در بررسی خود اعلام كرده است که صرفاً 4 درصد از کاربران اینترنت ، اقدام به مطالعه و خواندن وبلاگ ها می كنند . وبلاگ ها ، عموماً توسط مردان خوانده می شوند (60 درصد مردان و 40 درصد زنان ) . کاربران خانگی اینترنت که مجموع درآمد آنان بیش از 60 هزار دلار در سال است، 61 درصد از خوانند گان وبلاگ‌ها را تشکیل می‌دهند. بیش از 54 درصد از گزینه Dial-up و 46 درصد از گزینه Broadband برای دستیابی به اینترنت استفاده می كنند . 73 درصد از خوانند گان وبلاگ ها بیش از 5 سال است که از اینترنت استفاده می كنند

(منبع : Blogging by the Numbers )

نکاتی جالب در رابطه با وبلاگ ها

بیش از 10 هزار Domain ثبت شده در ریجستری whois دارای واژه "blog" است .

بلاگ ها بطور متوسط در هر 3 روز یک مرتبه به هنگام می‌شوند. ( بر اساس مطالعه غیررسمی ارایه شده توسط BlogCount )

براساس بررسی موسسه تحقیقاتی Nielsen/NetRatings ، در ماه می سال 2003 ، LiveJournal ، 60 و پنجاهمین رتبه را در بین سایت های متداول بر روی اینترنت به خود اختصاص داده بود . ( هر 10 روز 184 هزار بازدید کننده )

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم شهریور 1384ساعت 15:14 توسط بهروز شیخ رودی |